Iedere imker krijgt vroeg of laat een kast die ineens heel anders reageert dan verwacht. Bijen vliegen op, volgen je of verdedigen de kast veel feller dan normaal. Eén slechte controle maakt echter nog geen agressief volk.
Begin bij de omstandigheden
Koud, donker, winderig of onweersachtig weer kan het gedrag duidelijk veranderen. Ook gebrek aan dracht of roverij kan een volk defensiever maken.
Kijk naar je eigen manier van werken
Ramen stoten, bijen rollen, lang zoeken en veel rook kunnen een rustige kast alsnog opjagen. Werk langzaam en doelgericht voordat je de genetica de schuld geeft.
Controleer de moerstatus
Moerloosheid of een probleem rond de koningin kan onrust geven. Gebruik daarom dezelfde objectieve signalen: eitjes, jong broed, eventuele doppen en de tijdlijn.
Beoordeel gedrag over meerdere controles
Wij vinden herhaling belangrijk. Een volk dat op verschillende goede dagen en bij rustig werken consequent veel defensiever is dan de rest, geeft een veel duidelijker signaal dan één incident.
Vergelijk met de andere volken op dezelfde stand
Dat is een sterke praktijkreferentie. Reageren vijf kasten rustig en één kast extreem fel onder dezelfde omstandigheden, dan wijst dat meer richting het volk zelf.
Wanneer wordt de koningin relevant?
De koningin draagt via haar genetica bij aan de eigenschappen van toekomstige werksters. Wanneer structureel ongewenst gedrag blijft bestaan, kan vervanging van de moer onderdeel van de oplossing zijn.
Onze les
Niet ieder steekincident vraagt actie. Maar structureel slecht hanteerbare bijen horen ook niet “gewoon bij imkeren”. Objectief vergelijken maakt het verschil.
Lees ook hoe wij Buckfast-volken beoordelen en hoe moerstatus gedrag kan beïnvloeden.
← Naar het Honingboerke imkerboek
Eén slechte inspectie is nog geen agressief volk
Wij hebben zelf meegemaakt dat een volk tijdens een controle opvallend fel kan zijn. Dan is het verleidelijk om direct de genetica de schuld te geven. Eerst kijken we naar omstandigheden: weer, dracht, tijdstip, langdurig openstaan, moerstatus en verstoring.
Wordt het gedrag bij meerdere normale inspecties opnieuw onprettig, dan verandert de beoordeling. Structurele defensiviteit maakt werken onnodig lastig en kan reden zijn om de moer te vervangen.
Onze controlevragen
- zijn andere volken op dezelfde stand ook onrustig;
- is het volk moergoed;
- is er voldoende voer en ruimte;
- blijft het gedrag terugkomen bij goed weer;
- is veilig werken nog mogelijk.
Praktijktip: beoordeel gedrag over meerdere momenten en noteer het. Zo voorkom je dat één slechte dag de hele conclusie bepaalt.